.jpg)
Theo đó, các hình thức xử phạt vi phạm hành chính bao gồm: cảnh cáo; phạt tiền; tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn; tịch thu tang vật vi phạm hành chính, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính (Khoản 1 Điều 21 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012). Trong những trường hợp cụ thể, cơ quan có thẩm quyền có thể sẽ áp dụng các biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính như: Nhắc nhở, quản lý tại gia đình, giáo dục dựa vào cộng đồng.
Tuy nhiên việc áp dụng các biện pháp thay cho việc xử lý vi phạm hành chính cũng có những điều kiện kèm theo, nhằm tránh trường hợp áp dụng một cách tùy tiện:
STT | Biện pháp thay thế | Điều kiện áp dụng |
| 1 | Nhắc nhở | – Biện pháp nhắc nhở là biện pháp mang tính giáo dục được áp dụng thay thế cho hình thức xử phạt cảnh cáo đối với người chưa thành niên vi phạm hành chính để người chưa thành niên nhận thức được những vi phạm của mình. Đối tượng và điều kiện áp dung biện pháp nhắc nhở: + Người chưa thành niên từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi bị xử phạt vi phạm hành chính khi họ tự nguyện khai báo, thừa nhận và thành thật hối lỗi về hành vi vi phạm của mình; + Người chưa thành niên từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi bị xử phạt vi phạm hành chính khi hành vi vi phạm hành chính quy định bị phạt cảnh cáo và người chưa thành niên tự nguyện khai báo, thừa nhận về hành vi vi phạm, thành thật hối lỗi về hành vi vi phạm của mình. – Khi có căn cứ cho rằng người chưa thành niên thực hiện hành vi vi phạm hành chính đáp ứng các điều kiện nêu trên thì người có thẩm quyền xử phạt có thể quyết định áp dụng biện pháp nhắc nhở. Lưu ý: Nếu áp dụng biện pháp nhắc nhở thì người có thẩm quyền thực hiện bằng lời nói, ngay tại chỗ và không phải lập biên bản đối với người vi phạm (Căn cứ: Điều 139 Luật xử lý vi phạm hành chính 2012; Điều 26 Nghị định 118/2021/NĐ-CP) |
| 2 | Quản lý tại gia đình | – Quản lý tại gia đình là biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính áp dụng đối với: + Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi đã 02 lần bị xử phạt vi phạm hành chính và bị lập biên bản vi phạm hành chính tại lần vi phạm thứ ba trong thời hạn 06 tháng về một trong các hành vi gây rối trật tự công cộng, trộm cắp tài sản, đánh bạc, lừa đảo, đua xe trái phép. + Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi đã 02 lần bị xử phạt vi phạm hành chính và bị lập biên bản vi phạm hành chính tại lần vi phạm thứ ba trong thời hạn 06 tháng về một trong các hành vi xúc phạm nhân phẩm, danh dự của người khác, gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, chiếm giữ trái phép tài sản, hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác, gây rối trật tự công cộng, trộm cắp tài sản, đánh bạc, lừa đảo, đua xe trái phép nhưng không phải là tội phạm. + Người từ đủ 14 tuổi trở lên đã 02 lần bị xử phạt vi phạm hành chính và bị lập biên bản vi phạm hành chính tại lần vi phạm thứ ba trong thời hạn 06 tháng về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy. – Để được áp dụng biện pháp quản lý tại gia đình thì người vi phạm cần đáp ứng các điều kiện sau: + Đã tự nguyện, khai báo, thành thật hối lỗi về hành vi vi phạm của mình; + Có môi trường sống thuận lợi cho việc thực hiện biện pháp này; + Cha mẹ hoặc người giám hộ có đủ điều kiện thực hiện việc quản lý và tự nguyện nhận trách nhiệm quản lý tại gia đình. – Biện pháp quản lý tại gia đình được áp dụng trong khoảng thời gian 03 tháng đến 06 tháng. – Trong thời hạn 03 ngày, kể từ ngày quyết định áp dụng biện pháp quản lý tại gia đình có hiệu lực, Chủ tịch UBND cấp xã nơi đã ra quyết định phải gửi quyết định cho gia đình và phân công tổ chức, cá nhân nơi người đó cư trú để phối hợp, giám sát thực hiện. Người chưa thành niên đang quản lý tại gia đình được đi học hoặc tham gia các chương trình học tập hoặc dạy nghề khác, tham gia các chương trình tham vấn, phát triển kỹ năng sống tại cộng đồng. (Căn cứ: Điều 140 Luật xử lý vi phạm hành chính 2012, khoản 70 Điều 1 Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi 2020) |
| 3 | Giáo dục dựa vào cộng đồng | – Giáo dục dựa vào cộng đồng là biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính áp dụng đối với người từ đủ 12 tuổi đến dưới 14 tuổi thực hiện hành vi có dấu hiệu của một tội phạm đặc biệt nghiêm trọng quy định tại Bộ luật Hình sự có nơi cư trú ổn định, đang theo học tại cơ sở giáo dục và cha mẹ, người giám hộ cam kết bằng văn bản về việc quản lý, giáo dục. – Căn cứ vào nội dung nêu trên, Tòa án nhân dân quyết định áp dụng biện pháp giáo dục dựa vào cộng đồng đối với người vi phạm trong khoảng thời gian từ 06 tháng đến 24 tháng. – Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày quyết định áp dụng biện pháp giáo dục dựa vào cộng đồng có hiệu lực, Tòa án nhân dân nơi đã ra quyết định phải gửi quyết định cho cha mẹ hoặc người giám hộ của người chưa thành niên và UBND cấp xã nơi người đó cư trú hoặc cơ sở trợ giúp trẻ em, cơ sở bảo trợ xã hội để phối hợp, giám sát thực hiện. Người chưa thành niên bị áp dụng biện pháp giáo dục dựa vào cộng đồng được đi học hoặc tham gia các chương trình học tập hoặc dạy nghề khác; tham gia các chương trình tham vấn, phát triển kỹ năng sống tại cộng đồng. (Căn cứ: khoản 71 Điều 1 Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi 2020) |
Như vậy, các biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính nhằm mục đích thay thế cho hình thức xử phạt vi phạm hành chính hoặc biện pháp xử lý hành chính đối với người chưa thành niên vi phạm hành chính mà bản thân người đó nhận thức được những hành vi sai trái đã gây ra, từ đó rút ra được những bài học, sửa đổi bản thân để trở thành người công dân tốt, có ích cho xã hội (Khoản 4 Điều 2 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012).
Luật sư Sơn